الشيخ علي المشكيني
268
تفسير روان (فارسى)
است براى جهانيان حرمى باامن گردانيديم ؛ يعنى به نحوى قرار داديم كه اهل آن و هر كه آن جا باشد از قتل و غارت و ساير تعدّيات ايمن هستند ، و حال آن كه از ناامنى ، از اطراف ايشان ، مردم ربوده مىشوند ؛ يعنى در حوالى بلد ايشان مردمان را مىكشند و اسير مىنمايند و غارت مىكنند و كسى متعرض آنها نمىشود . أَفَبِالْبطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ : آيا بعد از اين نعمتهاى ظاهره و ساير نعم الهيه ، به معبودهاى باطل و غير خدا ايمان مىآورند و به نعمت خدا كه دين و كتاب است كافر مىشوند و كفران مىورزند ؟ ! تنبيه : عقل و وجدان هر ذى شعورى حاكم به آن است كه شكر و سپاسگزارى منعم ، واجب است و كفران و ناسپاسى و حقناشناسى ، در نزد عرف و عقل و شرع ، قبيح مىباشد ؛ و لذا توبيخ و سرزنش ، متوجه آن كسانى خواهد بود كه نعمتهاى منعم حقيقى - يعنى ذات يگانهء الهى - را كفران نمايند ؛ يعنى درمقابل اعطاى نعمت وجود و بقا و تكريم به خلقت انسانى و عقل و ادراك و حواس ظاهره و باطنه و ساير نعم مادى و معنوى و روحى و جسمى كه به شماره درنيايد ، شكرگزارى نكنند و ستايش و پرستش حضرت خالق منّان را ترك نمايند و پرستش غير او را پيش گيرند . ( آيهء 68 ) وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِالْحَقّ لَمَّا جَآءَهُو أَلَيْسَ فِى جَهَنَّمَ مَثْوًى لّلْكفِرِينَ لغت : مثوى اسم مكان و به معنى اقامتگاه است . و در برخى آيات به عنوان مصدر ميمى آمده است كه معنى مصدرى دارد . تفسير : و كيست ظالمتر ( استفهام انكارى است ؛ يعنى نيست ستمكارتر ) از كسى كه افترا زند بر خدا دروغى را ؛ يعنى بگويد خداوند ، بتها را شريك و مقرِّب و شفيع خود قرار داده